Meyveli yoğurt ve Şekerli yoğurt yemenin spor yaparken inanılmaz faydaları… Meyveli yoğurt, spor yaparken gerçekten de önemli faydalar sağlayabilecek pratik bir besindir. Ancak “inanılmaz” faydalardan bahsetmeden önce, işin özünü anlamak önemli: Meyveli yoğurdun faydası, büyük ölçüde yoğurdun kendisinden gelir; meyve ise ekstra enerji ve lezzet sunar. Seçeceğiniz meyveli yoğurdun şeker içeriği ise bu dengeyi belirleyen en kritik faktördür.

🏋️ Meyveli Yoğurdun Spordaki Rolü

Meyveli yoğurt, spor beslenmesinde hem antrenman öncesi hem de sonrası için değerli bir seçenek olabilir:

• Antrenman Öncesi Enerji Desteği: Spordan 1-2 saat önce tüketildiğinde, içerdiği karbonhidrat (meyveden ve varsa ilave şekerden) kaslara hızlı enerji sağlar. Protein ile birlikte alındığında ise kan şekerini daha dengede tutarak antrenman sırasında enerji düşüşünü engelleyebilir.

• Antrenman Sonrası Toparlanma: Egzersiz sonrası ilk 2 saat, kasların besinleri en verimli aldığı “altın pencere”dir. Meyveli yoğurt, bu dönemde kas onarımı için gereken kaliteli proteini ve tükenen enerji depolarını (glikojen) yenilemek için hızlı sindirilen karbonhidratı bir arada sunar.

• Bağışıklık ve Sindirim Sağlığı: Yoğurttaki probiyotikler, yoğun antrenman dönemlerinde bağışıklık sistemini destekleyebilir ve sporcuların sık yaşadığı sindirim problemlerini hafifletebilir. Yapılan bir çalışma, probiyotik yoğurt tüketiminin sporcularda yoğun egzersizin neden olduğu bağışıklık baskılanmasını önleyebileceğini göstermiştir.

⚠️ En Önemli Uyarı: Şeker Tuzağı

Meyveli yoğurdun spor performansına etkisi, içerdiği şeker miktarına göre tamamen değişir.

• İlave Şekerli Ürünler: Piyasadaki birçok meyveli yoğurt, yüksek miktarda ilave şeker içerir. Bu tür ürünler, antrenman öncesi tüketildiğinde kan şekerinde ani bir yükseliş ve ardından hızlı bir düşüşe neden olarak egzersiz sırasında halsizlik oluşturabilir. Ayrıca, gereksiz kalori alımına ve sporun sağladığı faydaların gölgelenmesine yol açar.

• En İyi Seçim: Bu nedenle, “0 (sıfır) ilave şekerli” veya “şekersiz” olarak etiketlenmiş meyveli yoğurtları tercih etmek en doğrusudur. Hatta en sağlıklı ve kontrollü seçenek, sade yoğurdu kendiniz taze meyve (muz, çilek gibi) veya bir tatlı kaşığı bal ile tatlandırmaktır. Bu sayede yoğurdun protein ve probiyotik faydalarından tam olarak yararlanırken, şeker alımınızı da kontrol altında tutabilirsiniz.

Özetle, meyveli yoğurt spor yaparken faydalıdır; ancak bu fayda, şekersiz veya az şekerli bir ürün seçtiğinizde gerçek anlamda ortaya çıkar. Antrenman öncesi veya sonrası için pratik ve besleyici bir atıştırmalık arıyorsanız, doğru etiketi okumak şartıyla iyi bir tercih olabilir.

? Ayrıca Şekerli Yoğurdun Spordaki Potansiyel Faydaları

Şekerli yoğurdun spor yaparken faydası olup olmaması, büyük ölçüde ne zaman ve hangi tür şekerli yoğurdu tükettiğinize bağlı. Genel olarak, spor öncesi veya sonrası tüketildiğinde bazı pratik faydalar sağlayabilir; ancak günlük hayatta sürekli şekerli yoğurt tüketmek, sporun sağladığı faydaları gölgeleyebilir. Şekerli yoğurt tüketmenin spor yaparken çok yönlü faydaları vardır.

Egzersiz Öncesi Enerji Desteği: Spordan 1-4 saat önce tüketilen karbonhidrat, kaslardaki glikojen depolarını doldurarak egzersiz sırasında yorgunluğu geciktirir. Meyveli şekerli yoğurt, bu karbonhidrat ihtiyacını karşılamanın pratik ve lezzetli bir yolu olabilir.

Egzersiz Sonrası Toparlanma: Spor sonrası 0-2 saat içinde protein ve karbonhidrat kombinasyonu almak, kas onarımını ve glikojen depolarının yenilenmesini destekler. Şekerli yoğurt, hem kaliteli protein (kas onarımı için) hem de hızlı sindirilen karbonhidrat (enerji için) sunar.

Rehidrasyon (Sıvı Dengesi): Yoğurt bazlı içecekler, spor içeceklerine benzer şekilde sıvı ve elektrolit kaybını yerine koymada etkili olabilir. Yapılan bir çalışma, yoğurt içeceğinin sıcak ve nemli ortamlarda yapılan egzersizlerden sonra sıvı ve elektrolit kaybını geri kazanmada ticari spor içecekleriyle karşılaştırılabilir düzeyde olduğunu göstermiştir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler

Türkiye’deki Ürünlerin Şeker İçeriği: Piyasadaki meyveli yoğurtlar genellikle yüksek miktarda ilave şeker içerir. Örneğin, 100 gramında 12 gram karbonhidrat bulunan bir yoğurtta, yaklaşık 7-7,5 gram ilave şeker olduğu tahmin edilmektedir. Bu, özellikle kilo kontrolü veya kan şekeri yönetimi hedefleyen sporcular için önemli bir noktadır.

Kan Şekeri Dalgalanmaları: Spor öncesi tüketilen basit şeker, kan şekerinde hızlı bir yükseliş ve ardından düşüşe neden olarak egzersiz sırasında halsizlik yaratabilir. Bu riski azaltmak için şekerli yoğurdu biraz protein veya sağlıklı yağ ile (örn. kuruyemiş) birlikte tüketmek daha dengeli bir enerji sağlar.

Sporun Şeker Toleransına Etkisi: Düzenli egzersiz yapan bireylerin vücutları, hareketsiz kişilere kıyasla şekeri daha verimli işleyebilir. Bu nedenle antrenmanlı bir sporcu için ara sıra tüketilen şekerli yoğurt, genel popülasyona göre daha az sorun yaratabilir.

? Sonuç ve Öneri

Şekerli yoğurt, özellikle egzersiz öncesi enerji takviyesi veya egzersiz sonrası hızlı toparlanma için pratik bir seçenek olabilir. Ancak günlük beslenmenin bir parçası haline geldiğinde, içerdiği ilave şeker nedeniyle sporun sağladığı sağlık faydalarını azaltabilir. Mesela en azından kilo almanıza sebep olabilir, tabi başka zararları da olabilir aşırı şeker tüketiminin…

En sağlıklı yaklaşım, sade (şekersiz) yoğurdu meyve veya doğal tatlandırıcılarla (bal gibi) kendiniz tatlandırmaktır. Bu sayede yoğurdun protein, kalsiyum ve probiyotik faydalarından yararlanırken, ilave şeker miktarını kontrol altında tutabilirsiniz.

Şekerli Yoğurt vücudumuzun hangi bölgelerine fayda sağlar?

Şekerli yoğurt, yoğurdun temel faydalarını büyük ölçüde korur; ancak eklenen şeker, bu faydaların bir kısmını gölgeleyebilir veya potansiyel riskler yaratabilir. Vücudun farklı bölgelerine etkileri şöyle özetlenebilir:

? Bağırsak ve Sindirim Sistemi

• Fayda: Yoğurttaki probiyotikler (yararlı bakteriler) bağırsak florasını dengeler, sindirimi iyileştirir ve şişkinliği azaltabilir. Laktoz intoleransı olan kişilerde bile yoğurt, sütteki laktozu daha kolay sindirilebilir hale getirir.
• Risk: Aşırı şeker tüketimi, bağırsaktaki faydalı ve zararlı bakteri dengesini bozarak bu olumlu etkiyi tersine çevirebilir.

? Kan Şekeri ve Metabolizma

• Fayda: Yoğurt, protein içeriği ve düşük glisemik indeksi sayesinde kan şekerini dengede tutmaya yardımcı olur. Yapılan çalışmalar, yoğurt tüketiminin tip 2 diyabet riskini azaltabileceğini göstermektedir.
• Risk: Eklenen şeker, bu dengeyi bozarak kan şekerinde ani yükselişlere neden olabilir. Bu durum, özellikle diyabet hastaları veya insülin direnci olan kişiler için istenmeyen bir etkidir.

? Kemikler ve Dişler

• Fayda: Yoğurt, kemik sağlığı için kritik olan kalsiyum, fosfor ve protein açısından zengindir. Bu sayede kemikleri güçlendirir ve osteoporoz riskini azaltmaya yardımcı olur.
• Risk: Şekerli yoğurt, özellikle ağız hijyeni iyi değilse, diş çürümesi riskini artırabilir.

❤️ Kalp ve Damar Sağlığı

• Fayda: Yoğurt tüketimi, kan basıncını düşürmeye ve kalp sağlığını korumaya yardımcı olabilir.
• Risk: Aşırı şeker alımı, trigliserid seviyelerini yükselterek ve kilo alımına neden olarak kalp sağlığı üzerindeki olumlu etkileri azaltabilir.

⚖️ Kilo Yönetimi

• Fayda: Yoğurdun protein içeriği tokluk hissini artırarak kilo kontrolüne yardımcı olabilir.
• Risk: Şekerli yoğurtlar genellikle daha fazla kalori içerir. Bu da kilo alımına ve özellikle karın bölgesinde yağlanmaya yol açabilir.

? Bağışıklık Sistemi

• Fayda: Yoğurttaki probiyotikler ve vitaminler (A, B, E) bağışıklık sistemini güçlendirir ve iltihabı azaltabilir.
• Risk: Yüksek şeker alımı, bağışıklık hücrelerinin işlevini bozarak vücudun enfeksiyonlara karşı direncini zayıflatabilir.

? Özetle

Şekerli yoğurt, kemikler, sindirim ve bağışıklık için hala faydalıdır; ancak eklenen şeker, kan şekeri kontrolü, kalp sağlığı ve kilo yönetimi gibi alanlarda yoğurdun sağladığı faydaları köreltebilir. Bu nedenle en sağlıklı seçim, sade yoğurdu taze meyve veya doğal tatlandırıcılarla (tarçın gibi) kendiniz tatlandırmaktır.

Kaynak : Cihangir Yiğit /hobitat.com

Sonrası Meyveli yoğurt ve Şekerli yoğurt yemenin spor yaparken inanılmaz faydaları Yükselen TV ilk ortaya çıktı.

URFA ŞEHRİNİN ADI İLE TARİHÇESİ (GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE HANGİ ADLARLA ANILDI? ŞANLIURFA ADI NEREDEN GELDİ?) ESKİ ÇAĞLARDA URFA VE İSİMLERİ
Rivayete göre eski Yunanlılar Enoch’un (Enoch=Hermes = İdris Peygamber = Uhnud, bu dört ismin aynı kimse olduğu kabul edilmektedir.) insanlara şehirler kurmayı öğrettiğini ve onun devrinde 180 şehir kurulduğunu, bunların en küçüğünün Urhai veya diğer bir okunuşla Orhay yani Urfa olduğu söylenilmektedir. Bu rivayete göre İdris peygamber Nuh peygamberden önce geldiğinden Urfa Nuh tufanından önce kurulmuştur. Nuh tufanında bütün dünya gibi Urfa’da harap oldu. Fakat tufandan sonra dünya yeniden kuruldu ve Urfa da tarihte ki yerini aldı. Yine anlatıldığına göre Nuh tufanından sonra Babil’de hüküm süren Nemrut üç şehir inşa etmişti. Bunlardan biri de Urfa şehridir. Bu şehir önce Arach ve daha sonra zaman süreci içinde Erech, Orhay, Edessa ve Ruha isimlerini almıştır. Urfa’nın tarihinden esintiler! Urfa şehri nereler gezilir?…

Urhai veya Orhay ismi, Urfa’nın ilk sakinleri olan Arami – Süryanilerin verdiği isimdir. Daha sonra Urfa’ya gelen Helenler Edessa ismini verdiler. Helenlerin verdiği Edessa ismi “suyu bol” anlamına gelmektedir. Helenlerin verdiği Edessa ismi “suyu bol” anlamına gelmektedir. Urfa da içinden akan Karakoyun (Daysan) deresi ve kaynayan pınarlardan dolayı suyu bol bir şehirdi. Urfa’ya Edessa isminden başka yine suyu güzel çeşme anlamına gelen “Kaliruha” adı da verilmiştir.

İslam’ın fethinden sonra Müslüman Araplar tarafından “Kaliruha”nın “Kali” heceleri atılmış ve sadece “Ruha” heceleri kullanılmıştır. İkinci bir rivayete göre Orhay kelimesinin hafif bir değişikliğe uğratılmasıyla Ruha denilmiştir. Böylece şehir, İslam’ın fethinden sonra Müslümanlar tarafından artık “Ruha” diye çağrılmıştır. Osmanlı devrinde Urfa denilmeye başlanmıştır. Başka bir rivayetle Orhay isminin Urfa’ya dönüştürülmesi daha uygun görülmektedir.

Yukarıdaki videoya tıklayıp, Şanlıurfalı sanatçılardan harika “Urfa türkülerini” farklı bir yorumla dinleyebilirsiniz. Ayrıca videoda Urfa şehrimizden güzel görüntüleri izleyebilirsiniz.

***

BELLİ BAŞLI DÖNEMLERDE ŞANLIURFA (KURTULUŞ SAVAŞI ÖNCESİ, CUMHURİYET DÖNEMİ )

URFA’DA SELEFKOSLAR DEVRİ
Makedonya kralı Büyük İskender (ö. M.Ö.323) Urfa’yı M.Ö. 331 yılında zapt eder. Büyük İskender, bütün Ön Asya’yı Çin’e kadar fetheder. Vefat edince, ülkesi komutanları arasında paylaştırılır. Bunlardan Antiyochus, Seleucus Nikator ile birlikte bütün Anadolu ve Suriye bölgesine hâkim olmuştu. Antiyochus’un ölümünden sonra Seleucus tek başına Suriye bölgesinde ve bütün büyük Asya’da Hindistan’a kadar Babilonya denilen bu bölgede 21 yıl hüküm sürdü. Bu sebeple bu devlete Selefkoslar devleti denildi. Urfa, M.Ö. II. yüzyılda Seleucos Nikator’un (323–281) hâkimiyeti altına girer.

Edessa isminin Selefkoslar zamanında Makedonya’dan bu bölgeye gelen Makedonyalılar tarafından verilmiş olduğu da söylenilmektedir. Fakat o zaman Urfa’nın yerlisi olan Süryaniler, Grekçe olan bu ismi kullanmamış, kendi dillerindeki eski ismi Orhay’ı kullanmışlardır. Buna rağmen Selefkoslardan itibaren Urfa, uzun bir zaman sürecinde Edessa ismi ile şöhret bulacaktır. Bugün bile Avrupa’nın kullandığı isim Helenlerin verdikleri Edessa ismidir.

O devirlerde Selefkoslar tarafından birçok şehre verilmiş olan Edessa ismi “suyu bol” anlamına gelmektedir. Urfa da içinden akan Karakoyun (Daysan) deresi ve kaynayan pınarlardan dolayı suyu bol bir şehirdi. Selefkoslar M.Ö.132 yılında İranlıların baskısına dayanamayarak yıkıldı. Bölgede bu tarihten itibaren Osrhoene ismi ile bir şehir devleti kuruldu.

URFA OSRHOENE KRALLIĞI DEVRİ (M.Ö.132 – M.S.244)

Urfa’da kurulan ilk ve tek bağımsız devlet Osrhoene krallığıdır. İngiliz tarihçi Segal’ın belirttiğine göre Osrhoene adı Urfa’nın ilk adı Orhay’dan türemiş olabilir. Osrhoene, Urfa ve çevresine birlikte verilen bir isimdir. Fakat başka bir rivayete göre Urfa krallığının adının Osrhoene olmadığı, bu ismin Urfa krallığının Roma hâkimiyetine geçtikten ve bir Roma eyaleti olduktan sonra bu eyalete verilmiş bir isim olduğu da ileri sürülmektedir. Urfa krallarının çoğu Abgar ismi ile çağrıldığından bu devlete Abgarlar devleti denildiği gibi Abgarlar dönemi de deniliyordu. Abgarlar dönemi Urfa’nın en belirgin ve meşhur dönemidir.

ROMA HÂKİMİYETİNDE URFA (244–637)

Urfa her ne kadar bağımsız bir devlet görünüyordu ise de daha çok Roma’nın güdümünde bir devletti. Zaman zaman Roma’nın müdahalesi ile krallar değişiyor, yeni kral Roma tarafından tayin ediliyordu. Nihayet bu durum Urfa devletinin M.S. 244 tarihinde tamamen Roma eğemenliğine girmesine kadar devam etti. Bu tarihten itibaren Urfa bir Roma şehri idi. 244 tarihinden itibaren Urfa, Roma imparatorluğunun Osrhoen adında bir eyaleti oldu ve artık Urfa’yı Roma’dan gönderilen valiler idare etmeye başladı.

Osrheon bölgesinin merkezi Urfa idi ve Urfa’ya bağlı on iki şehir bulunuyordu Roma imparatorluğunun 395 tarihinde ikiye ayrılmasından sonra da Doğu Roma (Bizans) imparatorluğunun egemenliğine giren Urfa, Güney-doğu Roma’nın merkezi oldu. Artık Urfa Müslümanlar tarafından fethedilmesine kadar 400 yıl Doğu Roma’nın (Bizans’ın) hâkimiyetinde kaldı.

URFA’YI MÜSLÜMANLARIN FETHİ VE DÖRT HALİFE DEVRİNDE URFA

636 tarihinde Kudüs’ün fethi sırasında halife Hazreti Ömer (r.a.) Kudüs’e gitmişti. Oradan Fırat’ı geçerek daha kuzeye doğru çıktığı ve onun bu seyahati sırasında Urfa’ya yaklaştığı, Urfa halkının Hazreti Ömer’i (r.a) karşılamaya çıktıkları ve Urfa’nın güvenliği hakkında kendisinden söz aldıkları da kaydedilmektedir. Halife Ömer, İyaz bin Ganem’i Güneydoğu Anadolu (el-Cezire) valiliğine tayin etmişti. İyaz b. Ganem, önce “Pagan” dininde (daha sonra kendilerine Sabiî denilecek) olan yani halkının yıldızlara taptığı Harranlılara teslim olmalarını teklif eder.

Harranlılar, önce Urfa’ya gitmelerini ve bu teklifi onlara yapmalarını, Urfa’nın nasıl bir anlaşmayı kabul ederlerse kendilerinin de aynı anlaşma gereğince teslim olacaklarını söylediler. Bu devirde Bizans İmparatorluğu, putperest olduklarından dolayı Harranlılara, Hristiyan olmalarına rağmen mezhep ayrılığından dolayı Uralılara zülum ediyordu. O sebepledir ki İslam ordusunun Harran önlerine gelmesi Harranlılara adeta Bizans işkencelerinden kurtulma ümidi vermişti.

Yine de Urfa’nın nasıl hareket edeceğini görmek istiyorlardı. Bu arada Urfalıların, Müslümanları kurtarıcı olarak ve seve seve karşıladıkları söylenilmektedir. İyaz bin Ganem Urfa halkı ile anlaştı. Güneydoğu Anadolu’nun diğer şehirlerinin halkı da Urfa barış şartlarına göre, Müslümanlarla barış yaptılar. Böylece Urfa miladi 637–38 yılında fethedildi.

URFA’DA EMEVİLER DEVRİ

Hazreti Osman’ın halifeliği zamanında Şam valisi hazreti Muaviye, bu bölgeye Mudar kabilesinin kollarından Beni Temim ve Kays kabilelerini yerleştirmişti. Zaten İslam’dan evvel de Mudarlar bu bölgede yerleşmişlerdi. Onun için Urfa’nın da içinde bulunduğu bu bölgeye bir müddet “Diyar-ı Mudar” deniliyordu.

Hazreti Osman’ın şehit edilmesinden sonra Halife olan Hazreti Ali’nin (halifeliği 656–660) halifeliğini Şam valisi Hazreti Muaviye tanımamıştı. O yüzden hazreti Muaviye’nin (halifeliği 660–680) Şam valiliği sırasında ve sonra müstakil hareket ettiği halifeliği zamanlarında, Urfa da Muaviye’nin idaresine girmiştir. Hazreti Muaviye, yumuşak huyluluğu ve cömertliği ile sadece emrinde bulunan müslüman kabilelerini değil, bölgedeki Hristiyanları da hoşnut etmişti.

Velid bin Abdulmelik (705–715) halife olduktan sonra el-Cezire (güneydoğu Anadolu) bölgesine kardeşi Mesleme bin Abdulmelik’i (ö.739) vali tayin etti. Mesleme de devamlı Anadolu içlerine ve hatta İstanbul’a gazalar yapardı. O devrin efsanevî kahramanı Battal Gazi (ölüm.740) de Mesleme’nin komutanlarındandı.

Mesleme bin Abdülmelik bölgeye vali olunca, bölgenin merkezini Kinnesrin’den Harran’a taşıdı. İkamet etmesi için de bir saray inşa ettirdi. Böylece Mesleme’den itibaren Güneydoğu Anadolu valileri devamlı Harran’da ikamet etmeye başladılar. Dolayısıyla Anadolu içlerine yapılan gazalar için buradan ordu sevk ettiler.

Urfa ve Harran’ın fethedilmesi ile Urfa Anadolu’ya açılan bir kapı oldu. Bundan sonra Anadolu üzerine yapılan bütün gazalar Urfa ve Harran üzerinden yapılmıştır. Öyle ki Güneydoğu Anadolu (el-Cezire) genel valileri Kinnesrin’den sonra bölgenin merkezi olan Harran’da otururlar ve Bizans üzerine gönderilen orduları buradan idare ederlerdi.

URFA’DA ABBASİLER DEVRİ

Harran, Emevilerle Abbasiler arasında cereyan eden kanlı ve şiddetli savaşlara sahne olmuştur. Bu sırada Abbas oğullarının propagandasını yapanlar, Resulullah’ın (s.a.s.) amcası Hazreti Abbas’ın (ö.653) oğlu Abdullah’ın (ö.687–88) oğlu Ali’nin (ö.736) oğlu Muhammed’e (ö.743) biat ediyorlardı. Onun vefatından sonra da oğlu İbrahim’e biat etmeye başladılar.

Dolayısıyla bu İbrahim’e de İmam İbrahim diyorlardı. İmam İbrahim Emevi Halifesi Mervan bin Muhammed (halifeliği 744–750), İmam İbrahimi Harran’da zindana attırdı. İmam İbrahim’in zindanda vefatından(749) sonra Abbas oğulları Abdullah es-Seffah’a 30 Kasım 749 tarihinde biat ederek halife yaptılar. Böylece ilk Abbasi halifesi Abdullah es-Seffah (halifeliği 749–754) oldu. Abbasiler Fırat kısışında cereyan eden savaşta Emevileri yendiler ve Harran’a girdiler. Bu tarihten sonra Urfa bölgesi Abbasi egemenliğine girdi.

URFA’DA HAMDANİLER VE NUMEYRİLER DEVRİ (905–1081)

Onuncu yüzyıldan itibaren artık Abbasi halifelerinin askerî ve siyasî güçleri kalmamıştı. Bu yüzden İslam ülkelerinin bazı yerlerinde şehir devletçikleri diyebileceğimiz kendi hâkimiyetlerini kuran hükümdarlıklar oluşuyordu. Böylece bazı valilikler bu şekilde kendi yarı bağımsızlıklarını ilan ediyorlar ve sadece halifeye dini bakımdan hürmet gösteriyorlardı.

905 tarihinden itibaren de Hamdaniler (905–991) bölgeye hâkim olmuşlardı. On birinci yüzyıl başlarında ise Urfa Numeyr oğullarından (991–1081) Utayr adında birinin hâkimiyetinde idi. Utayr kendisi Hille’de oturuyor ve Urfa’yı da naibi Ahmed bin Muhammed adında biri yönetiyordu.

URFA’DA SELÇUKLULAR DEVRİ (1086–1098)

1059 tarihinde Sultan Tuğrul’un (1040–1063) emriyle Alpaslan Harran’ı ele geçirdi. Büyük Selçuklu Sultanı Alpaslan’ın, Bizans İmparatoru Diyojen ile 1071 senesinde yaptığı Malazgirt meydan muharebesini kazanması sonunda yaptığı antlaşma içinde evvelce Müslümanlara ait olan şehirlerden Urfa’nın da Selçuklulara bırakılması maddesi de bulunuyordu. Böylece Urfa tekrar Müslümanlara bırakıldı.

1081 tarihinde Şerefüddevle Müslim bin Kureyş Harran’ı zapt etmiş ve Urfa ile barış anlaşması yapmıştı. 1072 tarihinde Alpaslan’ın ölümü ile Selçuklu tahtına Alpaslan’ın oğlu Melikşah geçti. Büyük Selçuklu sultanı Melikşah (1073–1092), amcası oğlu Kutalmış (ö.1064) oğlu Süleymanşah’ı (ö.1086) Anadolu’ya göndererek Urfa ile Birecik arasında yerleşmelerini emretmişti. Sultan Melikşah’ın (1073–1092) komutanlarından Bozan (ö.1094) 1086–87 senesinde Urfa’yı kuşattı. Sultan Melikşah Urfa’yı zapt eden komutanı Bozan’ı Urfa valiliğine tayin etti.

URFA’DA HAÇLI KONTLUĞU DEVRİ (1098–1144)

Haçlı seferi içinde olmak üzere 1098–1099 senesinde Kont Budin (Boudion) adındaki bir kontun emrinde Urfa taraflarına da gelen Haçlılar, o sırada Urfa’nın Hristiyan valisi olan Toros’un kendilerini davet etmesi üzerine Urfa’ya girdiler. 1098 tarihinden itibaren Urfa Kontluğu adı altında bir kontluk kurulmuş oldu. Böylece Urfa Müslüman Türk ve Müslüman Araplara karşı Haçlıların hâkim oldukları bölgeleri koruyan güçlü bir kale oldu.

URFA’DA ZENGİLER DEVRİ (1144–1182)

Urfa’nın Haçlı Kontluğu devrinde İmadeddin Zengi (1127–1146), büyük Selçuklu devletinin Musul Atabeyi bulunuyordu. Harran’ı üs olarak kullanan İmadeddin Zengi, nihayet 1144 senesinde Haçlıların elinde bulunan Urfa’nın üzerine yürümek için tetikte bekliyordu. O sırada Haçlılardan bir grup şehir dışına çıktığından şehir nispeten korumasız kalmıştı. Bunu haber alan Zengi hemen Urfa’yı kuşattı. Zengi yirmi sekiz gün süresince yaptığı büyük bir savaş sonucu, şehre girdiler. Böylece İmadeddin Zengi Aralık 1144 tarihinde Urfa’yı Haçlılardan geri aldı.

URFA’DA EYYUBİLER DEVRİ (1182–1260)

Sultan Salahaddin Eyyubî (saltanatı.1174–1193), Haçlılarla mücadele etmek niyetinde olduğundan, Urfa, Harran ve Rakka gibi sınır şehirlerini ele geçirmek istiyordu. 1182 tarihinde de Urfa’yı ve diğer şehirleri çetin bir savaştan sonra Zengilerden aldı. Harran 1182 yılında Eyyubilerin hâkimiyetine girdiğinde Sultan Salahaddin Harran’ı el-Cezire ve Musul bölgelerinin zaptında üs olarak kullandı.

Anadolu Selçuklularının Harran ve Urfa’yı kuşatması başarısız olunca, Eyyubi hükümdarı Salih Necmeddin 1236 senesinde Urfa ve Harran’ı kendisine yardım eden ve o tarihlerde Moğolların önünden kaçarak Anadolu’ya gelen Harezmlilere bıraktı. Harezmlerin halka kötü davranışı üzerine, 1241’de Halep Eyyubi hükümdarı Melik Nasır Salahaddin Urfa ve çevresine saldırarak buraları zaptetti.

Bu şekilde Anadolu ve Suriye bölgesinde bulunan İslam devletleri birbirleriyle uğraşırken büyük tehlike de kendilerine yaklaşıyor ve bütün İslam dünyasını tehdit ediyordu. Nihayet Urfa ve çevresi 1244 senesinde Moğolların öncü birlikleri olan Tatarların saldırısına uğradı.

İslam dünyasının üzerine bir kâbus gibi çöken Moğollar, nihayet 1259–60 senesinde Urfa’yı da alarak Eyubilerin hâkimiyetine son verdiler. Böylece Eyyubilerin 75 yıl kadar süren Urfa’daki hâkimiyetleri son bulmuş oldu.

URFA’DA MISIR MEMLUKLERİ DEVRİ

1300’lü tarihlerde Urfa dâhil el-Cezire bölgesinin büyük bir kısmı Mısır Memluklerinin kontrolüne geçmişti. Urfa’nın 1365–70 yıllarında memluklerin hâkimiyetinde olduğu kabul edilmektedir. XIV. Yüzyıl ikinci yarısında ve XV. Yüzyıl başlarında Urfa Memluklar, Karakoyunlular ve Akkoyunlular arasında devamlı el değiştirmiştir. Ayrıca Memlüklüler Harran kalesini de elden geçirmişler ve bazı onarımda bulunuşlardı.

URFA’DA KARAKOYUNLULAR DEVRİ

1362 tarihlerinde Urfa ve çevresinde Şii olan Karakoyunlular hâkim olmuşlar ve bu bölgede bir müddet hâkimiyetlerini sürdürmüşlerdir. 1300’ler önce Moğollar Anadolunun çeşitli bölgelerini yakıp yıktı. 1300’lü yıllarından sonra Urfa, bu defa da Timurluların saldırısına uğradı. 1387’de Anadolu içlerine giren Timur Han (ölüm 1405), birkaç defa Urfa’ya saldırarak birçok yeri tahrip etmiştir. Timur Han, Suriye seferi dönüşü Birecik’i sulh yoluyla Urfa’yı ise savaşarak topraklarına kattı. 1400 senelerinde ise Urfa adeta yeniden imar edilmiştir. Urfa, XIV. Yüzyılda Döger emiri Dımaşk Hocanın (ölüm.1404) hâkimiyeti altında idi.

URFA’DA AKKOYUNLULAR DEVRİ

1404 tarihinde Akkoyunlu hükümdarı Karayülük Osman Bey (ö.1435) Urfa’yı 1432 yılında zapt etti. Akkoyunlular zamanında bir ara Mısır askerlerinin saldırısına uğrayan Urfa, oldukça tahrip edilmiştir. 1457’de kardeşi Cihangir Mirza’nın elinden hâkimiyeti alan Uzun Hasan Akkoyunlu hükümdarı oldu. Uzun Hasan Urfa ve Diyarbakır şehirlerinden dolayı Mısır Memluk devletiyle arada bir mücadele eder ve bazen de barış yapardı. O zamana kadar hükümet merkezi Diyarbakır iken, devletin büyümesinden sonra Tebriz’e taşıdı.

URFA’DA SAFEVÎLER DEVRİ

Urfa, 1514 tarihinde Safevi hükümdarı Şah İsmail’in valisi Eçe Sultan Kaçar’ın elinde bulunuyordu. Sünni mezhebinde olan Urfalılar, Şii mezhebinde olan Safevilerin baskısına tahammül etmek zorunda kalıyorlardı. Safeviler bilhassa Sünni âlimlere çok baskı yapıyorlardı. Şah İsmail Diyarbakır ve Urfa’da birçok âlimi Sünni oldukları için öldürtmüştü.

Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim Han, 1514’te İran seferi sırasında Akkoyunlu şehzadelerinden Osmanlıya sığınmış olan Murat Bey (ö.1514) komutasında bir kuvvet göndererek Diyarbakır’ı zapt etmek istemişti. Fakat o sırada Urfa valisi olan Eçe Sultan Kaçar, bu kuvveti bozmuştu. Böylece Urfa bir müddet daha Safevilerin elinde kalmıştı. Bu tarihlerde İbrahim Gülşenî (1426–1534) adındaki Halveti-Gülşeni tarikatı şeyhi de Diyarbakır’da bulunuyordu. Şah İsmail’in baskısı üzerine Urfa’ya uğramış fakat bu baskıya dayanamayarak Mısır’a gitmek zorunda kalmıştır.

OSMANLI İDARESİNDE URFA

XVI. yüzyıl başlarında Mısır devletine bağlı olan Urfa, 5 Nisan 1517 tarihinde Osmanlı sultanı Yavuz Sultan Selim (1512–1520) tarafından alındı. Önce Urfa sancak olarak Diyarbakır eyaletine bağlandı. İlk valisi de Piri Bey oldu. Kanuni Sultan Süleyman (1520–1566) Bağdat seferi sırasında Halep’e geçerken Urfa’ya uğramış ve iki gün Urfa’da kalmıştır. Sultan IV. Murat da Bağdat seferine giderken Urfa’ya da uğramıştır.

Evliya Çelebi’nin bildirdiğine göre 17. yüzyılda Urfa üç tuğlu paşalar tarafından idare edilmekte olup, dört mezhebe göre fetva veren bilgili kadılara sahipti.

Urfa, Osmanlı idaresine geçmesinden sonra Sultan III. Mehmet (1595–1603) devrinde Celali isyanları sırasında 1599’da ve Sultan II. Mahmut (1808–1839) devrinde Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı sırasında 1833-1839 yılları arasında Osmanlı idaresinden geçici olarak çıksada Osmanlı ile bağı hiç kopmayan bir şehir olmuştur. Cumhuriyetin ilanına kadar Osmanlı devletinin idaresinde bir sancak olarak kalmış ve sancak beyi tarafından idare edilmiştir.

Urfa 1865 yılına kadar Rakka eyaletinin merkezi olarak yaşamıştır. Bu sırda eyalet paşası Urfa’da otururdu. Bu vali paşalar, Urfa’da saraylar, camiler, medreseler, hamamlar gibi imarlarda bulunurlardı. Dolayısıyla Urfa mamur bir şehir olmuştur. Fakat Urfa, 1865’de sancak olarak Halep eyaletine bağlanınca sadece mutasarrıf Urfa’da oturur oldu. Bu yüzden de Urfa eski mamuriyetini ve değerini kaybetti. Zamanla sönükleşmeye başladı.

CUMHURİYET DEVRİNDE URFA

Birinci Dünya Savaşında Osmanlı Devleti mağlup olmuştu. Osmanlı Devletinin bir bağımsız sancağı olan Urfa da Mondros mütarekesini takip eden günlerde 24 Mart 1919 senesinde İngilizlerin işgaline uğramıştı. 1919 senesinde Urfa 80.000 nufuslu idi. İyi bir araba yolu vardı ve şehir çok iyi inşa edilmiş güzel bir şehirdi. Sokakları döşeliydi ve iyi ve çok kullanışlı bir su sistemi de vardı.

İşgalcilerin gelişi ile gerek Müslüman ve gerekse Hıristiyan Urfalılar işgal kuvvetlerinin baskısı altında kalmıştı. Altı ay kadar sonra İngilizler şehri Fransızlara bırakmışlardı. İngilizlerin Urfa’dan ayrılışı ile 30 Ekim 1919’da da Fransızlar Urfa’yı işgal ettiler. Urfanın işgal edilmesi üzerine bütün Anadolu’da olduğu gibi Urfa da işgalcilere karşı kurtuluş mücadelesine girişti.

Bu arada Fransızların tahriklerine kapılan ve onlardan kuvvet alan Urfa’nın Ermeni Hıristiyanlarının bir bölümü de Fransızlarla bir olarak yıllarca beraber yaşadıkları Urfa Müslümanları ile savaşmaya başladılar. Urfa Çetelerinin mücadelesi ile 11 Nisan 1920’de urfa Fransızlardan resmen temizlendi ve Türkiye Cumhuriyetine bağlandı. Bunun üzerine şehirdeki Hıristiyan halk Suriye’ye göç etti.

Kaynak:Şanlıurfa Valiliği

***

Şanlıurfa Kültür ve turizmi

Şanlıurfa Kültürel ve turistik mekanlar açısından çok zengin bir yelpazeye sahiptir. Başlıca gezilecek yerlere göz atmak gerekirse…

Urfa Ulu Cami (Merkez)

Urfa merkezindeki camilerin en eskilerindendir. Eski bir sinagog iken M.S. 435-436’da ölen Piskopos Rabula tarafından St. Stephon Kilisesi’ne dönüştürülmüştür. Kırmızı renkteki mermer sütunların çok olması nedeni ile “Kızıl Kilise” olarak da adlandırılan yapının yerine, 1170-1175 yıllarında Nurettin Zengi tarafından inşa edilmiştir.

Anadolu’daki çok ayaklı camiler grubunda olup, payeler üzerinde kıble duvarına paralel üç sıra çapraz tonozlarla örtülü, yatık dikdörtgen planlıdır. On dört sivri kemerli avluya açılan ve payeler üzerine duran çapraz tonozlarla örtülü son cemaat yeri, Anadolu’da ilk kez Şanlıurfa Ulu Cami’nde kullanılmıştır. Yapının sekizgen çan kulesi bugün minare olarak kullanılmaktadır.

Hz. İbrahim’in Doğduğu Mağara Ve Mevlid-i Halil Cami (Merkez)

Hz. İbrahim, Mevlid-i Halil Cami avlusunun güneyinde bulunan mağarada doğmuştur. Rivayete göre devrin hükümdarı Nemrut, bir rüya görür. Sabah rüyasında gördüklerini müneccimlerine anlatır. Müneccimlerin “Bu yıl doğacak bir çocuk senin saltanatına son verecektir” demesi üzerine Nemrut, halkına emir salarak o yıl doğacak bütün erkek çocukların öldürülmesini ister.

Sarayın putçusu Azer’in hanımı bu mağarada gizlice Hz. İbrahim’i dünyaya getirir. Hz. İbrahim 7 yaşına kadar bu mağarada yaşamıştır. Hz. İbrahim’in doğduğu mağaranın içerisinde bulunan suyun, şifalı olduğuna ve bir çok hastalığı iyileştirdiğine inanılır.

Balıklı Göl (Halil-ür Rahman ve Ayn-ı Zeliha Gölü-Merkez)

Şehir merkezinde olup, içindeki balıklar, etrafındaki asırlık çınar ve söğüt ağaçları ile tabii bir akvaryum görünümündedir. Göller, Ayn-ı Zeliha ve Halil-ür Rahman olmak üzere iki tanedir. Hz. İbrahim Peygamber’in, devrin hükümdarı Nemrut ve halkının taptığı putlarla mücadele etmeye ve onları kırıp parçalayarak tek tanrı fikrini savunmaya başlaması üzerine Nemrut tarafından bugünkü Şanlıurfa Kalesi’nden ateşe atılır.

Bu esnada Allah tarafından “Ey ateş İbrahim’e karşı serin ve selamet ol” emri üzerine ateş suya, odunlar da balığa dönüşür. Hz. İbrahim’in düştüğü yere “Halil-ür Rahman Gölü” denilir. Nemrut’un evlatlığı Zeliha da, Hz. İbrahim Peygamber’e aşık olur. Hz. İbrahim Peygamber için babalığı Nemrut’a yalvarır. Hz. İbrahim’in ateşe düştüğünü görünce Zeliha da kendini ateşe atar. Zeliha’nın düştüğü yere de Ayn-ı Zeliha Gölü denir.

Hz. Eyyüp Peygamber ve Makamı (Merkez) 

Hz. Eyyüp peygamberin, M.Ö. 2100 yılında Suriye’de Şam ile Ramla arasında üst diyarı denilen ülkenin Desniye köyünde dünyaya geldiği rivayet edilmektedir. Cüzzam hastalığına tutulan Eyyüp Peygamber, Rahime adlı karısı ile mağarada çile çekmeye devam ederek Allah’a ibadetten vazgeçmez. Bütün ıstıraplarına rağmen Allah’a asi olmaz.

Sonunda, Eyyüp Peygamber imtihanı kazanır, Allah tarafından belirtilen şifalı su ile yıkanarak iyileşir, hanımı ile kendisine mal ve evlat ihsan edilerek daha sonra uzun müddet yaşar. Şanlıurfa merkezinde bulunan Hz. Eyyüp peygamberin çile çektiği mağara, Eyyüp Peygamber Makamı olarak ziyaret edilmektedir.

Eski Ömeriye Cami (Merkez)

Şanlıurfa merkezinde bulunan bu caminin, mevcut kitabeleri onarım devrine ait olduğundan inşa tarihi bilinmemektedir. Halk arasında adına dayanılarak caminin Hz. Ömer tarafından yaptırıldığı söylenmektedir. Son cemaat yerinin doğu duvarında yer alan kitabede caminin 1301 tarihinde Muhammed Ağa tarafından tamir edildiği yazılıdır. Bu kitabedeki tarih Ömeriye Caminin Urfa’nın en eski camilerinden biri olduğunu göstermektedir.

Halil-Ür Rahman Cami (Döşeme Cami-Makam Cami-Merkez)

Halil-ür Rahman Gölünün güneybatı köşesinde yer alan cami, medrese, mezarlık ve Hz. İbrahim’in ateşe atıldığında düştüğü makamdan meydana gelen bir külliye halindedir. Cami, M.S. 504 tarihinde (Bizans dönemi) Urbisyus’un maddi yardımlarıyla monofistler adına yaptırılan Meryem Ana Kilisesi üzerine XIII. yy.da Eyyübiler devrinde inşa edilmiştir.

Caminin güneydoğu köşesine bitişik kare gövdeli kesme taş minarenin batı cephesindeki kitabede, Eyyübilerden Melik Eşref Muzafferiddin Musa’nın emriyle 1211 yılında yaptırıldığı yazılıdır.

Rızvaniye Cami 

Halil-ür Rahman Gölünün kuzey kenarında yer alan cami, Bizans devrine ait St. Thomas Kilisesi’nin yerine Osmanlıların Rakka Valisi Rızvan Ahmet Paşa tarafından 1716 yılında yaptırılmıştır.

Hz. Eyyüp, Hz. Elyasa ve Rahime Hatun Türbeleri (Eyyüp Nebi Köyü-Viranşehir)

Hz. Eyyüp Peygamberin mezarının, Viranşehir ilçesinden 12 km uzaklıkta Eyyüp Nebi Köyü’nde olduğu rivayet edilmektedir. Hz. Eyyüp 7 yıl çile çektikten sonra kendisine Allah tarafından nail olunan şifalı su ile yıkanıp yaralarından kurtulur. Daha sonra eşi Rahime Hatunla birlikte Eyyüp Nebi Köyünde yaşar. Her ikisinin türbesi de bu köyde bulunmaktadır. Eyyüp Peygamberi görmek için 3 ay yol yürüyen ve çok yakınına geldiği halde göremeden ölen Hz. Elyasa’nın kabri de aynı köydedir.

Rivayete göre; IV. Murat Bağdat seferinde iken Eyyüp Nebi Köyünde mola verip bir gece konaklar. Rüyasında birisi kendisine “Kaldığın yer Eyyüp Peygamberin makamıdır. Sabah kalktığında atının kişneyerek ayağını üç defa vurduğu yere bir cami ile türbe yaptır.” der.

Yine özellikle yöre halkı tarafından anlatılan başka bir rivayete göre Eyyüp Peygamberin sırtını sürdüğü kutsal bir kaya kütlesi de bu köyde bulunmaktadır. Hz. Eyyüp Peygamberi ziyarete gelenler önce Hz. Elyasa’yı (Hz. Eyyüp, “Beni ziyarete gelenler önce Hz. Elyasa’nın türbesini ziyaret etsin” demiştir.) sonra Hz. Eyyüp’ün türbesini, daha sonra Rahime Hatunu ve en son da sırtını sürdüğü kutsal taşı ziyaret etmektedir.

Şuayb Şehri (Harran)

Harran’a 45 km mesafede, bir ören yeri olup mevcut kalıntılar Roma Devrine aittir. Yüzlerce kaya mezarı üzerine kesme taşlardan yapılar inşa edilmiştir. Bu yapıların bazı duvar ve temel kalıntıları günümüze kadar gelebilmiştir. Şuayb şehri harabeleri arasında bir mağara, Şuayb Peygamberin makamı olarak bilinmektedir.

Ulu Cami (Harran)

Harran Höyüğünün kuzeydoğu eteğinde yer alan Ulu Cami, 744-750 yıllarında Emevi Hükümdarı II. Mervan tarafından yaptırılmıştır. Ünlü medresesi, hamamı, hastanesi ile bir külliye halinde olduğu tahmin edilmektedir. Anadolu’nun en eski ve en büyük camisi olması bakımından önem arz eden caminin Selçuklu dönemindeki onarımlarından kalma mimari parçaları, taş süsleme sanatının son derece güzel örneklerindendir.

Der-Yakup Kilisesi (Nemrut’un Tahtı-Merkez)

Urfa Kalesinin batısında Damlacık sırtlarında kurulmuş olan bu yapının Hıristiyanlık dininin doğuşundan sonra yaptırılan ilk kiliselerden olduğu bilinmektedir. M.S. 38 yılında Hıristiyan olan Süryaniler tarafından kurulmuş olduğu tahmin edilmektedir.

Buraya Nemrut’un tahtı da diyenler olduğu gibi Nemrut’un mezarı diyenler de vardır. Halk arasında Apgarın Dağı da denir. Süryaniler buraya Deyro D’Nalşotho (Ruhların Manastırı) demişlerdir.

Harran (Harran)

Din ve dilleriyle en eski milletlerden biri sayılan İbraniler, tek tanrıya inanan bir din anlayışını ilk gerçekleştiren kavimdir. Kutsal kitaplarda anlatılan Sami asıllı Yahudi kavmi, Tevrat’a göre Yehova İbranilerini yöneten İbrahim Peygambere “Kabileni al ve baba evini (Ur şehri şimdiki Urfa) bırak, göstereceğim ülkeye git. Orada kavmini büyük bir millet yapacağım.” denmiştir.

Yine Tevrat’ta “Abram Harran’dan gittiği vakit, 75 yaşında idi” denilmektedir. Hz. İbrahim’in evinin kentin ortasında bulunan höyüğün kuzey eteklerindeki kalıntılar arasında bulunduğu bilim çevrelerince iddia edilmektedir.

GERMUŞ KİLİSESİ

Germuş Köyü’ndeki Ermeni kilisesinin kitabesi olmadığından inşa tarihi bilinmemektedir. Dünyanın en eski tapınaklarından olan Göbeklitepe’ye çok yakın mesafededir. Kilisenin yapısı taş yapı olup iki katlıdır. Kesme taştan dikdörtgen Bazilikal planlı olarak yapılan kilisenin girişinde yapı boyunca yükselen üç sivri kemerli bir cephe görünümü bulunmaktadır. Çapraz tonozların üzeri düz toprak dolgu damla örtülüdür. Apsis önünde küçük bir kubbesi bulunmaktadır. İbadet mekânı üç neflden oluşmaktadır.

Kilisenin orta nefinde tek kubbe bulunmaktadır. Üç bölümlü narthex üzerinde yer alan Gynakaion (Kadınlar Mahfili) ise üç kubbe ile örtülüdür. Değişik zamanlarda yapılan onarımlarla kısmen özelliğinden uzaklaşmıştır. Germuş kilisesi, merkezin 10 km kuzeydoğusunda Germuş dağlarının, eteklerinde kurulan germuş köyünde yer alır. Köyün buğünkü ismi dağeteği’dir. 19.yy’da yapıldığı tahmin edilmektedir.

Kilise alanı, bir akarsu, bir kilise (aziz yakup ) kilisesi ve kilisenin toplantı meydanından oluşur. Kilise, taştan ve iki katlı olarak inşa edilmiştir. Bu köy Atatürk tarafından Uceymi Sümer paşa adında ırak kökenli Hamidiye paşası bir şeyhe hibe edilmiştir.

Birinci dünya savaşında Osmanlı devletinin Suriye cephesinde önemli yardımları görülen bu paşa, savaştan sonra Türkiye’ye gelmiş ve buraya yerleşmiştir. Asıl ismi Üceymi Sadun paşadır. 1934’te yürürlüğe giren soyadı kanunu ile ”sümer” soyadını almıştır.

REJİ KİLİSESİ (AZİZ PETRUS ve AZİZ PAULUS KİLİSESİ)

Aziz Petrus ve Aziz Paulus Kilisesi, Ellisekiz Meydanı’nın kuzeydoğusundadır. Yapı, 6. yüzyıla ait bir kilise kalıntısının üzerine, 1861 yılında inşa edilmiştir. Kilise, Hz. İsa’nın iki havarisinin anısına inşa edildiğinden onların ismini taşımaktadır.

Yapı, 1924 yılına yani Urfalı Süryanilerin Halep’e(Suriye) göç edişlerine kadar, aktif olarak kullanılmıştır. Aziz Petrus ve Aziz Paulus Kilisesi, 1924 yılında Tekel idaresi tarafından önce tütün fabrikası sonra üzüm deposu olarak kullanılır. Kilise, halk tarafından Tekel kelimesinin Fransızca karşılığı olan Regie (Reji)’den dolayı “Reji Kilisesi” olarak isimlendirilmiştir. Kiliseden çıkarılan yazılı mezar taşları Urfa Müzesi’nde gönderilmiştir.

Kilise, Şanlıurfa Valiliği tarafından 1998 yılında restore edilerek, 24 Mayıs 2002 tarihinde “Vali Kemalettin Gazezoğlu Kültür Merkezi” olarak hizmete girmiştir. Bugün hala çeşitli sosyal etkinlikler için kullanılmaktadır.

SELAHADDİN EYYUBİ CAMİİ (AZİZ JOHANNES PRODROMOS ADDAİ KİLİSESİ)

Yapı, Vali Fuat Bey Caddesi’nde (Büyükyol) bulunmaktadır. 457 yılında Piskopos Nona tarafından yaptırılan Vaftizci Yahya Kilisesi’nin üzerine 19.yy başlarında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Dönemi ve bölgedeki en büyük kilise olması dolayısıyla katedral olarak da adlandırılmıştır.

Yapı uzun yıllar harap durumda kalmış ve bir ara elektrik santrali olarak kullanılmıştır. 28 Mayıs 1993’te onarımı yapılıp, cami olarak ibadete açılmıştır. Caminin girişi batı yönünde olup, son cemaat yeri de daha önceki kilisenin narteksinden(giriş bölümü) yararlanılarak yapılmıştır. İbadet mekânı oldukça geniş ölçüde pencerelerle aydınlatılmıştır.

FIRFIRLI CAMİİ (ON İKİ HAVARİ KİLİSESİ AZİZ HAVARİLER KİLİSESİ)

Vali Fuat Bey Caddesi’nde (Büyükyol) bulunan ve kilise olarak inşa edilen yapı, Oniki Havari Kilisesi olarak ta kayıtlara geçmiştir. Osmanlı Döneminde yapı üzerinde rüzgârgülü benzeri materyaller olduğundan halk arasında “Fırfırlı Kilise” olarak isimlendirilmiştir.

Kaynaklara göre Hıristiyanlık açısından büyük önem taşıyan ve Van bölgesindeki Varak Manastırında bulunan “Varak Haçı” 1092 yılında Urfa’ya getirilerek bu kiliseye konulmuştur. Caminin mihrabı üzerindeki kitabeden anlaşıldığına göre 1956 yılında kiliseden camiye çevrilmiştir. Camiye çevrilirken özel bir isim kullanılmamış üzerine konulan rüzgârgülünden dolayı Urfa ağzı ile “Fırfırlı Cami” ismi kullanılmıştır.

Yapının dikkat çeken yönlerinden birisi de yarım sütunlar ile dış cephelerdeki taş duvarda bulunan bezemelerdir.

Urfa Mutfağından bir esinti (Miftahi tas kebabı)

Şanlıurfa’nın çok zengin bir mutfak kültürü vardır. Burada tüm yemeklere yer vermek mümkün olmadığı için sadece bir yemeğe yer veriyoruz. Enfes görüntüsüyle Miftahi tas kebabı nasıl yapılır? Nasıl bir yemektir? Bu konuya aşağıdaki satırlarda yanıt bulabilirsiniz.

Malzemeler (4 Kişilik)
1 kg kuzu eti 200 gr kuyruk
½ kg arpacık soğan 1 çorba kaşığı tuz
1 çay kaşığı karabiber 1 çay bardağı su
Özel salata için
2 demet maydanoz 2 büyük kuru soğan 1 fincan nar pekmezi

Miftahi tas kebabı nasıl Yapılır?
Kuşbaşı doğranan kuzu eti ve bütün kalacak  şekilde  soyulan arpacıksoğanlar, tuz ve karabiberle harmanlanıp tasa doldurulur. Tasın ağzı tabaka şeklinde kesilmiş kuyrukla kapatılır. İçi tuz ve karabiberli soğan ve etlerle doldurulmuş; ağzına kuyrukla kapak yapılmış olan tas, tepsiye ters çevrilerek kapatılır. Bir çay bardağı su ilave edildikten sonra dört saat kısık ateşte pişmeye bırakılır.
Diğer tarafta iki kuru soğan saçak şeklinde ve çok ince doğranır. Tuzla ovularak öldürülür daha sonra tuzu yıkanır. İki demet maydanoz çok küçük doğrandıktan sonra soğanla karıştırılıp büyük bir kaba konur. Bu soğan-maydanoz karışımının olduğu kap-solması için-, pişmekte olan tasın üzerine konur. Dört saatin sonunda maydanoz-soğan karışımına nar pekmezi eklenerek tasın çevresine dökülür. Servis tabaklarına alınan yemek beyaz pilavla yenilir.

*Miftahizade lakâbıyla tanınan ve şimdi Açanal soyadını almış olan Urfa’nın yerli ve eski bir ailesinin, bu yemek için yapılmış olan özel bir kapta yaptıkları tas kebabı

Kaynak: Tandırlıktan Gelen Lezzet / Lütfiye AKALIN

Sonrası Urfa’nın tarihinden esintiler! Urfa şehri nereler gezilir? Yükselen TV ilk ortaya çıktı.

Fazla kilolarınızı vermek veya uygun kilonuzu muhafaza etmek aldığınız besinlerdeki karbonhidrat miktarını ayarlamakla mümkün olabilecektir. En kolay Zayıflama yolu Karbonhidrat Rejimi nedir? Nasıl uygulanır?

Yiyeceklerdeki kalori değerinin bu rejimle hiç alakası yoktur. Bünye ihtiyacı olan kaloriyi alır ve yakar. Ancak ihtiyaçtan fazla karbonhidrat, lüzumsuz bir yağ tabakası halinde vücudumuzda kalır ve şişman hale gelmemize sebep olur.

Mesela bir parça et bol miktarda kalori içerdiği halde karbonhidrat değeri bakımından sıfırdır (0), yani istenilen miktarda yenilebilir. Buna karşılık bir elma çok az kalori içermesine rağmen karbonhidrat bakımından çok zengindir. Bu yönüyle dikkatle yenmesi gereken bir besindir. Öyleyse, şişmanlığın sebebi çok yiyip içmekten ziyade yenilen gıdaların karbonhidrat miktarlarına dikkat etmemek şeklinde özetlenebilir.

Uzmanlar 25 yıldır başarıyla uygulanmakta olan bu rejimi “dikkatle okuyup hassasiyetle uyguladığınız takdirde kısa bir süre sonra dilediğiniz formu bulabileceğinizden emin olabilirsiniz” diyorlar.

Karbonhidrat bünyemizin vitamin, protein, yağ gibi ihtiyaç duyduğu bir maddedir. Ancak bu maddenin vücutta aşırı derecede birikmesi, zamanla yağa dönüşmesine ve dolayısıyla şişman hale gelmemize  sebep olmaktadır.

Vücudumuzun günlük karbonhidrat ihtiyacı 70-75 ünitedir. (Ünite besinlerin ihtiva ettiği karbonhidrat miktarını göstermek için kullanılan bir ölçü birimidir.)

Günlük 70-75 ünite karbonhidrat miktarı her gün alındığı takdirde uygun kilonuzu muhafaza edebilirsiniz. Fazla kilolarınızdan kurtulmak için bu miktarın 40-60 ünite arasında tutulması gerekmektedir. Her gün 40-60 ünite karbonhidrattan fazla almadığınız takdirde ilk hafta 2-3 kilo verebilirsiniz. Daha sonraki haftalar yani 5. veya 6. haftanın sonunda 5-7 kilo verdiğinizi göreceksiniz. 15-20 kilo vermek isteyenler için rejim süresi 6 aydır. Bu rejimde aç kalmak söz konusu olmadığı için rejim süresince vücudunuzun zayıf düşmesi ve sinir sisteminizin yıpranması ihtimali ortadan kalkmış olmaktadır. Aslında bu rejim uygulanması kolay olduğu için, uygulayanlarda daha sonraki dönemlerde de bir yaşam biçimine dönüşebilmektedir.

Aşağıda sunduğumuz Listemizde karbonhidrat değeri çok az veya sıfır olan bütün gıdalardan her öğünde istediğiniz kadar yiyebilirsiniz. Yeter ki günlük 40-60 karbonhidrat ünitesini geçmeyiniz.

Zayıflama rejimlerinde esas olan aç kalmak, vücudumuzu vitamin, protein ve diğer besinlerden mahrum bırakmak, sinirlerimizi yıpratmak değildir.

İştah kesici haplarla hiçbir şey yemeden zayıflamanız mümkündür. Ancak hayatınız boyunca hap yutmayı veya aç kalmayı herhalde hiç kimse düşünmez. Bu metotlar tamamen yanlış ve zararlıdır.

Şimdi bazı gıdalar üzerinde özellikle durmak gerekiyor. Karbonhidrat diyeti süresince karbonhidrat değeri çok yüksek olan şekerden uzak durmanız gerekmektedir. Çünkü 1 kesme şeker 12 ünite karbonhidrat ihtiva eder. Hiçbir şey yemeseniz dahi günde 2’şer şekerli 3 bardak çay rejimin bozulması için yeter. Çünkü 3 bardak çayda 6 kesme şeker kulanmış oluyoruz ve 6×12= 72 ünite karbonhidrat almış oluyoruz. ( Çay kahveyi şekersiz içmeyi deneyiniz. Bunu yapamıyorsanız Şeker yerine sakarin veya aspartam gibi yapay tatlandırıcıları tercih edebilirsiniz.)

Bütün hamur işlerinden kaçınmalısınız. Bu besinlerin listemizde göreceğiniz gibi karbonhidrat değerleri çok yüksektir. Mecbur kaldığınızda ancak çok ölçülü miktarda yemenizi tavsiye ederiz.

Et, balık, yumurta, peynir gibi gıdaları arzu ettiğiniz kadar yiyebilirsiniz. (yağlı et dahil)

Unutulmaması gereken bir husus da rejim süresince her gün mesela bir saatlik yürüyüş yapıldığı takdirde kilo vermeniz daha da hızlanacaktır.

NOT: Bu Karbonhidrat diyetini tatbik edeceklerin herhangi bir hastalıktan şikayetleri olmaması veya tedavi altında bulunmamaları gerekir. Bu gibi hallerde bir hekime danışmalısınız. Aşağıdaki listemizde bazı gıdalara ait karbonhidrat miktarlarını bulabilirsiniz.

Alıntı

Kaynak : hobitat.com

Sonrası En kolay Zayıflama yolu Karbonhidrat Rejimi nedir? Nasıl uygulanır? Yükselen TV ilk ortaya çıktı.

Dünyanın neredeyse her ülkesinden farklı damak zevklerine hitap eden; farklı kültürleri yansıtan adeta yemek belgeseli gibi görüntülerin ve tatların sunulduğu bir fuarı gezdik. Orada ikram edilen birbirinden ilginç ve leziz gıda ürünlerini sizlere getiremesek de, farklı ve ilginç yiyeceklerin, içeceklerin görüntülerini sizler için kaydettik. Dünya kadar gıda ürünleri bu fuardaydı .

Dünyadan ve Türkiye’den farklı ve ilginç gıda ürünleri ve gıda teknolojilerini yukarıdaki videoda izleyebilirsiniz. 

***

WorldFood İstanbul : Uluslararası Gıda Ürünleri ve Gıda Teknolojileri Fuarı

Fuarda ilginç ürünler de yer aldı: zeytinli kahveden, Kaliforniya cevizi ile yapılmış cevizli kayısı dönerine, dondurulmuş künefeden taş dibekte dövülmüş doğal kahve ürünlerine kadar pek çok ilginç gıda ürünlerini görmek ve tatmak imkanı verdi fuar ziyaretçilerine…

Hele bir zamanların demir perde ülkesi ve tüm insan haklarının yanı sıra dinsel özgürlüklerin de kesinlikle yasaklandığı Rusya’dan gelen “Helal ve organik ürünlerdi”. Piyasa şartlarının ülkeleri nasıl bir gelişim sürecine yönlendirdiği, böylesi örneklerle daha belirgin olarak görüldü.

Gıda ve içecek endüstrisinin Türkiye’ye açılan kapısı olarak değerlendirilen  WorldFood İstanbul fuarı, bu sene 45 ülkeden onlarca farklı ürün grubundan 500 katılımcı firmayı ağırladı. Gıda Endüstrisindeki yenilikleri görmek, en son veya ilginç ürünleri keşfetmek ve yeni ürün tedarikçileri bulmak isteyen 20.746 ziyaretçi onlarla tanışmak için 4 gün boyunca fuara akın etti.

Fuar direktörü Semi Benbanaste, WorldFood İstanbul fuarı hakkında, “Fuarımız bu yıl yükselen bir grafikle 45 ülkeden, 500 katılımcı ve 20,746 ziyaretçiyi ağırladı” dedi.

————-

Kaynak : Cihangir Yiğit / hobitat.com
***

Sonrası Dünya kadar gıda ürünleri bu fuardaydı Yükselen TV ilk ortaya çıktı.

Bosna Hersek’in Tuzla şehrinde “dünyanın en büyük böreği” unvanını kazanmak için 650 kilogram ağırlığında devasa bir börek pişirildi.

Yaklaşık 6 metre çapındaki büyük bir tepsiye konulan 650 kilogram ağırlığındaki dünyanın en büyük böreği, etkinliğin düzenlendiği şehir merkezindeki Özgürlük Meydanı’na bir vinç vasıtasıyla indirildi.

Hazırlanıp tepsiye yerleştirilmesi altı saat süren rekortmen böreğin bir kısmı, Guinness Rekorlar Kitabı yetkililerinin yaptıkları ölçümlerin ardından meydanda toplanan kalabalık izleyici topluluğuna ikram edildi.

Etkinliğin organizatörü Omer Isovic, yaptığı açıklamada, rekor denemesiyle Bosna Hersek’in geleneksel mutfağına dikkat çekmek istediklerini vurgulayarak, “Böreğin bir kısmını bizim için 24 saat çalışan itfaiyecilere, polislere ve hastane çalışanlarına göndereceğiz.” dedi.

Isovic, yaptıkları devasa börek ile dünya rekoru denemesinin sonucuna dair yaklaşık üç ay içinde Guinness Rekorlar Kitabı yetkililerinden cevap almayı umduklarını söyledi.

Sonrası Dünyanın en büyük böreği bu ülkede yapıldı Yükselen TV ilk ortaya çıktı.

Ümraniye’de kazanlar kaynıyor!
Ümraniye Belediyesi, geleneksel hale getirdiği aşure programlarına bu yıl da devam ediyor. Geçen yıl, 60.000 kişiye aşure ikram eden belediye, bu yıl da yurt içi ve yurt dışında onlarca kazan dolusu aşure dağıtacak.
Ümraniye Belediyesi, geleneklerin devamını sağlayan etkinlerinden biri olan aşure programlarını bu yıl da sürdürüyor. İlçede dağıtılacak aşurelerin ilki Sufi Devran Topluluğu’nun duasıyla 15 Temmuz Şehitler Meydanı’nda kaynatılarak, vatandaşlara ikram edildi. On bin kişilik aşure pişirilen programa; Ümraniye Belediye Başkanı Hasan Can’ın yanı sıra, Ümraniye Kaymakamı Suat Dervişoğlu, AK Parti İstanbul Milletvekili Osman Boyraz, AK Parti Ümraniye İlçe Başkanı Enver Sedat Çakıroğlu, Ümraniye Belediye Meclisi 1. Başkan Vekili Hüseyin Erdoğdu, AK Parti Ümraniye İlçe Kadın Kolları Başkanı Mukaddes Bilgin, Ümraniye İlçe Gençlik Hizmetleri ve Spor İşleri Müdürü Muhammet Kılıç, Ümraniye Belediye Başkan Yardımcıları, AK Parti Ümraniye İlçe Başkan Yardımcıları, meclis üyeleri, muhtarlar ve çok sayıda vatandaş katıldı.
Programda yaptığı konuşmada, Ümraniye Belediye Başkan Yardımcısı Mesut Özdemir, Muharrem ayının önemi ve faziletinden bahsetti ve Ümraniye’de hafta boyunca aşure dağıtılacak noktalar hakkında bilgi verdi. 20 noktada 60 bin kişilik aşure dağıtılacağını dile getiren Özdemir, aşure programları dolayısıyla Başkan Hasan Can’a teşekkür etti.
AK Parti Ümraniye İlçe Başkanı Enver Sedat Çakıroğlu, programda yaptığı konuşmada; Müslüman âleminin hicrî yeni yılını kutlayarak, “12 yıldır sosyal belediyecilik örneği teşkil eden Ümraniye Belediyesi’ne ve Başkanımız Sayın Hasan Can’a teşekkür ediyorum. Belediyemiz yaptığı çalışmaların ödüllerini evvela sizlerden oy olarak ve sonrasında birçok anket ve yarışmada ilk sırada gelerek alıyor” dedi.

Müslümanların birlik ve beraberliğinin önemine vurgu yapan Çakıroğlu, Muharrem aynının ve yeni yılın Müslüman âlemine hayırlar getirmesi duasıyla konuşmasını sonlandırdı.
Programdaki konuşmasında Ümraniye Belediye Başkanı Hasan Can, “Mübarek Muharrem ayında, mübarek Cuma günü bir araya gelelim ve dualar edelim istediğimiz için, ilk aşure programımızı bugün gerçekleştiriyoruz. Ümraniye’nin birçok noktasında aşure yapım ve dağıtımlarımız sürecek. Şehirleşme sonucu birçok geleneğimiz unutulmaya başlıyor, biz belediye olarak her zaman geleneklerimizi yaşatmak ve devam ettirmek için elimizden geleni yaptık ve yapacağız. Aşure geleneğimizi de 12 yıldır sizlerle birlikte idrak etmenin mutluğunu yaşıyoruz. İnşaallah bu gelenek her zaman devam eder” dedi. Hicrî takvimin ve tarihteki olayların hicrî günlere göre bilinmesinin önemini anlatan Başkan Hasan Can, hicrî aylardaki önemli günlerden bahsetti. Muharrem ayında yaşanmış olan Kerbelâ hadisesini, “Yüreğimizin yarası olan Kerbelâ hadisesi bir acının hadisesidir. Kerbelâ mazlumun haykırışının sesini duyduğumuz yerdir, Kerbelâ Peygamberimiz (SAV)’in göz nuru torunları Hasan ve Hüseyin’in şehid edildiği yerdir. Allah, Peygamber, vatan ve millet yolunda hayatını kaybeden tüm şühedaya rahmet olsun. Kerbelâ tüm âlem-i İslâm’ın meselesidir, acıyı unutmayacak, birliğimize kastedenlerin Kerbelâ hadisesini Müslümanlar arasında bir tefrika unsuru olarak kullanmasına izin vermeyeceğiz” diyerek görüşlerini açıklayan Başkan Hasan Can, millî birlik ve beraberlik vurgusu yaptı.
Aşure gibi geleneklerin yaşatılmasının önemini anlatan Başkan Hasan Can, Ümraniye’de gerçekleştirilecek aşure programlarından bahsederek; “Ayrıca Bosna’da da yaşattığımız bir aşure geleneğimiz var. Salı günü inşallah; kültür merkezimizin bulunduğu Fojnica kasabasında ve Saraybosna- Gazi Hüsrevbey Camii’nin bahçesinde de aşure programımız olacak” dedi. Nafile oruçların öneminden de bahseden Başkan Hasan Can, Muharrem ayının ve yeni hicrî yılın hayırlara vesile olması duasıyla konuşmasını sonlandırdı.
Ardından kürsüye çıkan AK Parti İstanbul Milletvekili Osman Boyraz konuşmasında, “Zamanı hizmete dönüştüren, belediyecilik kavramını değiştiren, patlayan çöplerin olduğu Ümraniye’nin adını değiştirmeyi reddedip kaderini değiştiren; ayrıca klasik belediyecilik faaliyetlerinin yanı sıra geleneklerimizi devam ettirme ve canlandırma noktasında da önemli çalışmalara imza atan Başkan Hasan Can’a teşekkür ediyorum” dedi.

Sonrası Ümraniye’de kazanlar kaynamaya başladı! Yükselen TV ilk ortaya çıktı.

Sıcak yaz günlerinde serinlemek için, rengarenk görüntüsü, içerdiği meyvelerin ve kakaolu, sade gibi vazgeçilmez tatların cazibesine kapılıp çoğumuzun tercih ettiği dondurma, dikkatli tüketilmediği takdirde önemli sağlık problemlerini beraberinde getiriyor.

Uzmanlar, dondurmanın içerdiği yüksek kalorisi ve kilo aldırma özelliği yanında, hızla yenildiğinde boğaz ağrılarına, enfeksiyonlarına sebep olması ve son dönemde alerjik şikayetlerin artması sebebiyle dikkat çektiğini ifade ediyorlar. Uzmanlar, “Üst solunum yolu enfeksiyonları ile mücadelede bağışıklık sistemi hücrelerinin savunma mekanizmasını oluşturuyor; savunma hücreleri ise damar yolu ve kanla boğaza ulaşmaktadır. Yetişkinlerin olduğu gibi özellikle çocukların da dondurmayı ağızda bekleterek ve yavaşça eriterek yemeleri hastalıkların önüne geçmede en etkili yoldur. Ayrıca, dondurma yedikten sonra soğuk olmayan bir miktar su içmek çok faydalı olabilirken, dondurma yedikten sonra üzerine soğuk su içmek boğaz enfeksiyonu problemlerini artırabilir.

Yoğun alerji sorunu olan ve çok sık hasta olan bir çocuk, okul döneminde ve enfeksiyon problemi bitmeden dondurma yememeli. Mevsimler dondurma tüketilmesi yönünden alerji şikayeti olan kişilerde bu problemin daha zor atlatılmasına sebep olur. Bununla birlikte şişmanlık problemi olan kişilerde kilo kontrolü sağlamak için de dondurma miktarına ve üzerine dökülerek kullanılan soslara da mutlaka dikkat edilmelidir” diyorlar.

Kaynak: Funda Gerçeker / hobitat.com

Sonrası Dondurma yerken dikkat! Yükselen TV ilk ortaya çıktı.

Bazıları Beyonce gibi mega yatıyla Dalmaçya kıyılarındaki irili ufaklı adalarda denize girerken, kimi de Kevin Spacey gibi doğum gününü Hotel Excelsior-Villa Agave’de kutluyor. Oprah Winfrey gibi Ortaçağ’dan kalma surlar içindeki şehir merkezinde ev bakanlar da var. Abramoviç, Goldie Hawn ve Kurt Russell, tatilini Dubrovnik’te geçiren ünlülerden sadece birkaçı. Oysa 25 Haziran 1991′de bağımsızlığını ilan ettikten sadece üç ay sonra Hırvatistan, kendini soykırım, tecavüz ve işkencelerle dolu, 21.Yüzyılın utanç lekelerinden biri olarak tarih sayfalarında yerini alan, korkunç bir savaşın içinde bulmuş ve Dalmaçya kıyıları, turistlerin haritalarından silinmişti. Su, elektrik yoktu. Hayat ancak 1995′te imzalanan Dayton Barış Antlaşması’yla normale dönmeye başladı; 2005′te UNESCO tarafından başlatılan restorasyon çalışmaları sonrasında Dubrovnik ikinci kez hayata merhaba dedi. Ve Hırvatistan’ın güney sahillerindeki şehir, dünyanın gözde tatil merkezlerinden birine dönüşmeyi başardı.

Dubrovnik’e ulaşım iki şekilde yapılabiliyor. İster denizden ister karadan gidin ilk karşılaştığınız görüntü, şehrin adeta Çin Seddi’ni andıran surları oluyor. Bir zamanlar düşman saldırılarından korunmak için inşa edilen bu surlar, şimdilerde şehrin turistik cazibe nedenlerinden biri. Şehrin kalbi Old Town‘da (Eski Şehir) atıyor. Old Town’da tüm yeme-içme mekânları, kafeler ve müzeler, surların içinde yer alıyor.. Old Town’a girmek için iki kapı var: Pile ve Ploce. Ama ana giriş kapısı Pile. Kapıdan girince karşınıza Place Sokağı çıkıyor. Hemen solunuzda dünyanın en eski üçüncü eczanesinin de bulunduğu Franciscan Manastırı kalıyor. Diğer tarafta ise 15. yüzyıldan kalma bir çeşme. Old Town’da farklı kilise ve müzeler de var. Ama aralarında en güzeli, şüphesiz etrafı sütunlarla çevrili Başkanlık Sarayı.

YATLARIN GÖZDESİ 
Bir dönem mega yatların gözde destinasyonu, Ege kıyıları ve Göcek’ti. Şimdilerde ise denizciler rotayı Dalmaçya kıyılarına çevirdi. Nasıl çevirmesinler! Sadece Dubrovnik’in çevresinde irili ufaklı yaklaşık bin 200 ada var. Dalmaçya kıyılarında tekneyle gezerken “Öldüm de cennete mi geldim?” deyiminin ne anlama geldiğini gerçekten anlıyorsunuz. Deniz suyu bizim alışık olduğumuzdan daha soğuk. Suyun bir diğer özelliği de az tuzlu olması. Çıktıktan sonra duşa girmeseniz bile üzerinizde beyaz beyaz tuzlar kalmıyor. Koylar sessiz, sakin. Biraz Datça’yı andırıyor. Ama havası çok farklı. Nem yok, güneşlenirken hava insanı boğmuyor. Ilık bir rüzgâr hep teninizi okşuyor. Dubrovnik’te güneşlenirken bir anda şakır şakır yağmur yağmaya başlayabiliyor. Ama yağmur damlaları da sizi rahatsız etmiyor, yağmur yağarken bile güneşlenmeye devam ediyorsunuz. Elafiti Adaları olarak geçen üç adalar, mutlaka görülmeli. Bu adalara ister tekne kiralayıp gidin, isterseniz Old Town’dan kalkan günlük turlarla… Tekne kiralarsanız günlük en az 630 avro ve mazot parasını gözden çıkarmanız gerekiyor. Üstelik bu, 8 metrelik bir teknenin fiyatı. Daha ucuz bir alternatif ise günlük turlar. Old Town’ın içindeki limandan günlük Elafiti Adaları turuna çıkan tekneler kalkıyor. Fiyatları da 35 avrodan başlıyor.

ELAFITI ADALARI TURU 
Elafiti Adaları’ndan ilki olan Koloçep, doğası ve palmiye ağaçlarıyla dikkat çekiyor. Bir-iki restoran ve kafesi de var. Buradaki kafelerden birinde oturup, Hırvatistan’ın yerel birası olan Ozujsko’dan içebilirsiniz. İkinci ada Lopud Adası. Adanın bir tarafında Sunj isminde bir plaj var. Burası ‘altın kum plajı’ olarak geçiyor. Bu plajın özelliği, suyunun sıcakolması. Ama kıyıdan yaklaşık 100 metre sonra bile su hâlâ belinize kadar geliyor. Adanın diğer tarafı ise restoranların olduğu bölge. Restoranların hepsinde deniz ürünleri var. Obala restoranı limoncello’suyla ünlü. İçinde dondurma da var.Fiyatı ise 30 kuna yani yaklaşık 5 avro. Bu arada 1 avro yaklaşık 7 kuna ediyor. Üçüncü ada olan Şipan, dünyaca ünlü isimlerin de mutlaka uğradıkları yerlerden. Çünkü adada suyun hemen üzerindeki Marco Restaurant‘ın ününü bilmeyen yok. Restoran, bir baba-oğul işletmesi. Baba içeride yemekleri pişirirken, oğlu da servisle ilgileniyor.

İSTRİDYE CENNETİ 
Dubrovnik’te yemek denilince, akla hemen deniz ürünleri geliyor. Buradaki restoranlarda fiyatlar o kadar makul ki, yabancı turistlerin neden Çeşme’yi tercih etmediklerini anlıyorsunuz. Bu kadar ucuz olması da ‘kötü’ olduğu anlamına gelmiyor. Çünkü Sting de gelse Beyonce de gelse aynı restoranda aynı şeyleri yiyor. Hırvatistan istiridyeleri dünya çapında rüştünü ispatlamış durumda. Dubrovnik’ten karayoluyla gidebileceğiniz Stone’da istiridye çiftliklerini görebilirsiniz. Ama istiridyenin en iyi adresi, hiç kuşkusuz Mini Stone’daki Kapetanova Kuca restoranı.

GECE HAYATI
Old Town, biraz Alaçatı sokaklarını andırıyor. Ama tek fark, burada topuklu ayakkabı giyen ya da abartılı makyaj yapan kimseyi görememeniz. Daha nezih, eğlencenin belli sınırlarda tutulduğu bir yer. Ses yasağı var ve işletmeler bu konuda oldukça kararlı. Siz daha bir şeyler yiyip içerken masaları toplamaya başlıyor, size kapıyı gösteriyorlar. Hırvatların tavırları ve konuşma tarzları biraz sert. İlk başta kişisel gibi geliyor ama kısa süre sonra hepsinin aynı olduğunu görüyorsunuz. Old Town’daki her yer sokak barı konumunda. Hiçbirinde içeriye giriş ücreti ödeme ya da girememe derdi yok. Caz dinlemek isteyenlerin tercihi ise Cafe Troubadour… Burası bir aile işletmesi. Saat 23.00 gibi kardeşler sahneye çıkıp, caz müzik yapmaya başlıyor. Ayrıca bir Türk işletmesi olan Rixos Libertas Hotel’de cuma akşamları canlı caz dinletisi oluyor. Eğer dolunay varsa gitmeniz gereken yer ise Buza. Tepede surların arkasında kalan mekâna, genelde dolunayda gidiliyor.

NEREDE KALMALI?
Plajı olan bir oteli tercih etmekte yarar var. Rixos, bir Türk işletmesi olduğu için daha avantajlı. Çünkü otelin müdür yardımcısından şefine kadar pek çok Türk, sizi yönlendirmek için hazır bekliyor. Otelde iki farklı restoran var. Biri balıkrestoranı olan Azur, diğeri Osmanlı yemekleri de sunan Lalezar. Türk otel ve restoranlarında domuz eti ve katkı maddeleri içermeyen yemekler bulmak konusunda daha çok alternatif var. Üstelik burada Türk usulü kahve içme şansınız da oluyor. Şef Özgür Dönertaş, Dubrovnik’te ün yapmış biri. Bu yüzden onun yemeklerini tatmak için otele gelenler çoğunlukta. Özellikle ilk kez gidiyorsanız nereleri gezmeli, nerede yemek yemeli gibi konularda Türk çalışanlar size yardımcı oluyor. Gecelik 4.500 avroyu gözden çıkarırsanız, Kevin Spacey gibi Villa Agave’de kalabilirsiniz.

NASIL GİDİLİR?
Dubrovnik’e direkt uçak seferi yok. Önce başkent Zagrep’e gitmeniz, ardından da aktarmalı uçakla Dubrovnik’e ulaşmanız gerekiyor. Dilerseniz karayoluyla da geçebilirsiniz. Türkiye’den turlar oldukça popüler. tour şirketleri her hafta charter uçakla Dubrovnik seferi yapıyor. Yani sadece bir tour şirketiyle her hafta yaklaşık 300 Türk, Dubrovnik’e gidiyor. Üstelik bütçeye göre üç, dört ya da beş yıldızlı otellerde konaklama imkânı da sunuyor. Gidenler arasında genç çiftler kadar kalabalık arkadaş grupları da dikkat çekiyor. Dileyenler günübirlik Saraybosna, Korçula, Karadağ gibi turlara da katılabiliyor. Vize de istemiyor bu ülke…

PLAJLAR…
Dubrovnik kıyıları dünyanın en temiz denizlerinden birine sahip. Plajları, Avrupa Birliği tarafından ‘mavi bayrak’ standartlarına uygun görülmüş. Tüm Hırvatistan’da standartlara uygun tam 150 plaj bulunuyor. Genelde bütün otellerin kendine ait plajları var. Dünya jet sosyetesinin de tercih ettiği Hotel Excelsior ve Argentina dışındaki oteller, dışarıdan müşteri kabul ediyor. Otel müşterileri dışında, dışarıdan gelenler de oluyor. Dubrovnik’te her zevke göre plaj bulmak mümkün. Kum, kaya ya da çakıl… Yerli halk genelde kayaların üzerinde güneşlenmeyi ve yine buralardan denize atlamayı tercih ediyor. Ufacık çocuklar, yaşlılar, herkes kayaların üzerinde güneşleniyor. Plajlar arasında en popüleri East-West. Dubrovnik, sükunet ve huzur arayanların geldiği bir yer. Öyle yüksek ses ve birbirini rahatsız etme derdi yok. Plajlara giriş paralı. Şezlonglar 60 kuna, havlu 10 kuna.

-İstiridye cenneti adeta Dubrovnik. Elbette istiridye keyfi yapmadan dönmek olmaz. tavsiyemiz; sahildeki Lokanda.
-Uygun fiyata kabuklu tabağı yemek için Old Town’daki Arca’yı tercih edebilirsiniz. Balık çeşitlerini kişi başı 25 avroya  deneyebilirsiniz.
-Sebzeli balık çorbası mutlaka tatmalı. Tercihiniz sahildeki Poklisar olsun. Çorba, ortaya kocaman bir kase içerisinde geliyor ve siz kepçe kepçe kendiniz servis ediyorsunuz.
-Türk yemeklerini özlerseniz, rotanız Rixos Hotel’in içindeki Lalezar Restaurant olabilir. Şef Özgür Dönertaş, içliköfteden mantıya Türk lezzetlerini Hırvatlara bile sevdirmiş.
Denizin üzerinde yemek yemek isterseniz Zatun’daki Orsan restoranı’na uğramalısınız  . Şehre gelen ünlüler, mutlaka burada yemek yiyor.
-”Bu kadar deniz ürünü yeter” diyorsanız mutlaka kuzu çevirme deneyin. İmkânınız varsa, şehrin doruk noktasında Velido’ya gidebilirsiniz. Burada patatesle kuzuyu köze gömüyorlar.
-Klapa, Dubrovnik’in lokal müziği. Enstrümansız yedi-sekiz amatör müzisyenin icra ettiği bir  müzik türü. Şanslıysanız bir kafe ya da restoranda otururken yan masanızdakiler bir anda söylemeye başlayabilir.
-Korçula, Adriyatik’in en büyük adalarından biri, hem en iyi korunmuş Ortaçağ kasabalarından biri hem de Marco Polo’nun doğduğu yer.
-Tekne kiralamak istiyorsanız, Bilgi : www.dubrovnik-watersports.com…
-Mürekkep balıklı risotto denemek isterseniz her restoranda bulabilirsiniz. Dubrovnik’e kadar gidip de tatmadan olmaz.
-Bosna restoranı olan Taj Mahal’de İnegöl köfteye benzeyen ‘cevapcici’nin mutlaka tadına bakmalısınız.
-Pizza için Old Town’ın arka sokaklarında bolca bulunan İtalyan restoranları hizmetinizde ama Meaculpa en iyisi.

Kaynak : Sabah

Sonrası Tatilin yükselen yıldızı: Dubrovnik Yükselen TV ilk ortaya çıktı.